آمریکا پس از حدود ۴۷ سال، نام سوریه را از فهرست «کشورهای حامی تروریسم» حذف کرد. این اقدام همزمان با تسریع تفاهمات امنیتی بین دمشق و تلآویو صورت گرفته و نشاندهنده ارتباط رویکرد جدید واشنگتن با تغییر جایگاه منطقهای سوریه است.
آمریکا علاوه بر حذف سوریه از این فهرست، «جبهه النصره» را نیز از لیست سازمانهای تروریستی خارج کرده و تحریمهای مربوط به برخی از شخصیتهای وابسته به این گروه را لغو نمود؛ هرچند تعدادی از افراد همچنان در فهرستهای تحریمی باقی ماندند.
این تصمیم در راستای حمایت آمریکا از دولت انتقالی سوریه اتخاذ شده و میتواند آخرین گام مهم در مسیر لغو تحریمهای گسترده علیه دمشق باشد.
این اقدام در حالی اعلام شد که روند تفاهمات امنیتی میان سوریه و رژیم صهیونیستی در حال پیشرفت است. کمی پیش از اعلام تصمیم آمریکا، اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، با رومان گوفمن، رئیس موساد، دیدار کرده و دو طرف بر سر ایجاد یک اتاق عملیات مشترک سوری – اسرائیلی با نظارت آمریکا به توافق رسیدند. این اقدام در چارچوب مذاکرات برای دستیابی به توافق امنیتی و حرکت به سمت عادیسازی روابط ارزیابی شده است.
قرار گرفتن سوریه در فهرست کشورهای حامی تروریسم طی دهههای گذشته، مبنای حقوقی برای اعمال مجموعهای از تحریمها علیه دمشق و محدود شدن روابط اقتصادی و سرمایهگذاری در این کشور بود.
اکنون حذف این عنوان میتواند از نظر تئوری مسیر تعامل سرمایهگذاران و ارتباط سوریه با نهادهای مالی بینالمللی را هموار کند؛ بهویژه با توجه به اینکه آمریکا پیشتر بخش قابل توجهی آمیرزا از تحریمها، از جمله تحریمهای قانون «سزار»، را لغو کرده بود.
با این حال، تجربه کشورهایی مانند سودان نشان میدهد که رفع محدودیتهای آمریکا لزوماً به معنای ورود فوری سرمایه یا آغاز سریع روند احیای اقتصادی نیست.
همزمانی این تصمیم با اعلام انحلال «قسد» و نهاد موسوم به «اداره خودگردان» نیز قابل توجه است؛ تحولی که میتواند به تمرکز بیشتر قدرت در دست دولت انتقالی سوریه منجر شود. در چنین شرایطی، دمشق تلاش دارد کنترل مناطق جنوبی از جمله سویدا را تقویت کند، در حالی که رژیم صهیونیستی با اقدامات نظامی و ایجاد مناطق نفوذ در جنوب سوریه به دنبال تثبیت جایگاه خود است.
در مجموع، حذف سوریه از فهرست حامیان تروریسم، پایان بخشی از انزوای حقوقی و اقتصادی دمشق محسوب میشود، اما همزمان نشان میدهد واشنگتن انتظار دارد دولت سوریه در چارچوب جدید منطقهای، بهویژه در روابط با اسرائیل، ترکیه و لبنان، تعهدات سیاسی و امنیتی مشخصی را دنبال کند.