شهرستان شاهرود روز پنجشنبه هفتم آبان ۱۴۰۵ میزبان یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی و تربیتی سال تحصیلی بود: هفتمین اجلاس سراسری نماز دانشآموزی با شعار «برای نماز، برخیزیم» در سالن شقایقهای دانشگاه صنعتی شاهرود برگزار شد. این اجلاس نقطه پایان زنجیرهای از دهها هزار برنامه مدرسهای، منطقهای و استانی بود که در ماههای گذشته با محوریت نماز در مدارس کشور اجرا شده بود.

در این نوشته مرور میکنیم این اجلاس چه بود، چه آمارهایی درباره آن اعلام شد و چرا تجربه مدارس در ترویج نماز اهمیت دارد.
اجلاس سراسری نماز دانشآموزی گردهمایی سالانهای است که وزارت آموزشوپرورش با همکاری ستاد اقامه نماز جالبز برگزار میکند. هدف آن معرفی تجربههای موفق مدارس در ترویج نماز، تجلیل از دانشآموزان، معلمان و مدیرانی است که در این زمینه پیشگام بودهاند و الگوسازی برای سایر مدارس. این اجلاس در کنار اجلاس سراسری نماز که هر سال با حضور مسئولان فرهنگی برگزار میشود، بعد دانشآموزی و تربیتی این فریضه را برجسته میکند.
به گفته میکائیل باقری، مدیرکل قرآن، عترت و نماز وزارت آموزشوپرورش، در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ شعار راهبردی «نماز؛ الفبای تربیت» انتخاب شد و تبیین جایگاه این فریضه و تجلیل از پرچمداران نماز در دستور کار قرار گرفت. این شعار به این نکته اشاره دارد که نماز در نگاه تربیتی، فقط یک عبادت فردی نیست؛ بلکه نظم، حضور قلب، احترام به وقت و همبستگی جمعی را نیز به دانشآموز میآموزد.
مدیرکل قرآن، عترت و نماز آموزشوپرورش آمار برنامههای مقدماتی این اجلاس را چنین اعلام کرد:
در این برنامهها از ۴۵۲ هزار فعال نماز، ۳۳ هزار برگزیده منطقهای و یکهزار و ۵۰۰ پیشران استانی تجلیل شد. این ارقام نشان میدهد اجلاس سراسری حاصل یک فرایند چندماهه و چندمرحلهای است که از کلاس درس آغاز میشود و به سطح ملی میرسد.
ستاد اقامه نماز، پیشاجلاسهای مدارس را اصلیترین و محوریترین گام اجرایی هفتمین اجلاس دانسته است. در این مرحله، هر مدرسه برنامهها و تجربههای خود را در زمینه نماز جماعت، آموزش احکام و فعالیتهای فرهنگی مرور و نمونههای برتر را به مراحل بالاتر معرفی میکند. به این ترتیب، صدای مدرسه و تجربه معلمان در متن برنامه قرار میگیرد.
میزبانی این دوره به استان سمنان و شهرستان شاهرود سپرده شد. پیش از برگزاری اجلاس سراسری، اجلاسیه شهرستانی نماز دانشآموزان نیز در خود شاهرود برگزار شده بود. محل برگزاری مراسم اصلی، دانشگاه صنعتی شاهرود بود؛ دانشگاهی شناختهشده در شرق کشور که برگزاری این رویداد در آن، پیوند میان مدرسه و دانشگاه را هم یادآوری میکند. در این مراسم مسئولان استان سمنان، مدیران آموزشوپرورش و نمایندگان استانها حضور داشتند و از برگزیدگان نماز سراسر کشور تجلیل شد.
شعار این دوره، «برای نماز، برخیزیم»، دعوتی است به تجدید پیمان با نماز در محیط مدرسه و خانواده.
تجربه سالهای گذشته نشان داده برخی روشها در جذب دانشآموزان به نماز مؤثرتر بودهاند. از جمله:
هرچند اجلاس دانشآموزی در فضای مدرسه شکل میگیرد، اما خانواده نخستین مدرسه نماز است. والدینی که خودشان اهل نماز اول وقت هستند و با زبانی مهربان و بدون اجبار فرزند را همراه میکنند، بیشترین سهم را در شکلگیری این عادت دارند. گفتوگو درباره معنای نماز، رفتن خانوادگی به مسجد و تشویق به جای سرزنش، از راهکارهای ساده اما مؤثر است.
هفتمین اجلاس سراسری نماز دانشآموزی در شاهرود، با پشتوانه دهها هزار برنامه مدرسهای و تجلیل از صدها هزار فعال نماز، تصویری از تلاش گسترده مدارس برای ترویج این فریضه ارائه داد. آنچه این رویداد را ارزشمند میکند، نه فقط مراسم پایانی، بلکه مسیری است که از نمازخانه کوچک هر مدرسه آغاز میشود و با همراهی معلمان و خانوادهها ادامه مییابد.